Jak zapobiegać kradzieży tożsamości? Jest projekt uchwały
W wykazie prac legislacyjnych i programowych rządu opublikowana jest informacja o pracach nad projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z zapobieganiem kradzieży tożsamości. To ważny krok, bo pomoże chronić przed nadużyciami wynikającymi z kradzieży danych nas identyfikujących.
W tym tekście (3)
Ochrona obywateli
KPRM podała, że „projektowana regulacja ma na celu wzmożenie ochrony przed nadużyciami wynikającymi z kradzieży danych jednoznacznie identyfikujących osobę fizyczną. W szczególności dotyczy to ograniczenia skali zjawiska zaciągania na skradzione dane określonego rodzaju zobowiązań finansowych i majątkowych. (…) Istotą rozwiązań ujętych w projekcie jest umożliwienie osobie (obywatelowi polskiemu lub cudzoziemcowi), której dane dotyczą, zastrzeżenia lub cofnięcia zastrzeżenia numeru PESEL za pomocą usługi elektronicznej lub osobiście w siedzibie organu dowolnej gminy”.
Rada Ministrów chce przyjąć projekt w pierwszym kwartale 2023 roku. Projekt na ten moment skierowany jest do uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania.
Co zawiera projekt ustawy?
Jak zapowiedział Janusz Cieszyński, odpowiedzialny na realizację tego projektu, w jego ramach zostanie utworzony rejestr zastrzeżeń numerów PESEL, w którym będzie odnotowanie zastrzeżenie i cofnięcie zastrzeżenia numeru PESEL, jak również data dokonania tych czynności. Dzięki przyjętemu rozwiązaniu będzie można uniknąć potencjalnej próby wyłudzenia przez osobę korzystającą z wykradzionej tożsamości.
Osoba fizyczna nie posiadająca dostępu do Internetu albo profilu zaufanego będzie mogła stawić się osobiście w dowolnym urzędzie gminy i po okazaniu dokumentu tożsamości, złożyć wniosek o wpisanie w rejestrze zastrzeżenia swojego numeru identyfikacyjnego lub zdjęcie takiego zastrzeżenia. Ustalony też będzie katalog podmiotów zobligowanych do weryfikacji istnienia zastrzeżenia numeru PESEL pod rygorem braku możliwości dochodzenia roszczeń powstałych np. z zawartej umowy. Jeśli numer PESEL jest zastrzeżony, podmiot taki powinien odmówić dokonania czynności. Może ją, co prawda, zrealizować i umowa taka będzie ważna, ale wyłącznie na swoje ryzyko i bez możliwości dochodzenia roszczeń w stosunku do właściciela danych. Jeśli numer PESEL nie jest zastrzeżony – transakcja może zostać zrealizowana zgodnie z przyjętymi przez strony ustaleniami.
Dla tych, którzy maja PESEL
Rozwiązanie jest kierowane do wszystkich osób posiadających numer PESEL, które nie zamierzają zaciągać określonego rodzaju zobowiązań w dowolnie wybranym przedziale czasowym. Zastrzeżenie można cofnąć na dowolny czas i później je ponowić. Ilość zastrzeżeń nie będzie ograniczona, natomiast dla celów obrotu gospodarczego oraz dowodowych w mogących zaistnieć sprawach spornych — zgłoszone zastrzeżenie zostanie zarejestrowane w czasie rzeczywistym, a jego cofnięcie — w dniu następującym po zgłoszeniu (niezależnie od tego czy będzie to dzień roboczy czy też ustawowo wolny od pracy).
Ponadto, przepisy szczególne będą przewidywały, że w przypadku weryfikacji istnienia zastrzeżenia numeru PESEL, będzie ono widoczne od razu w systemie, a skutki związane z niemożnością dochodzenia roszczeń zostaną wprowadzone od dnia następnego po zastrzeżeniu.
Ma to na celu uniknięcie trudności i niedomówień przy ustalaniu dokładnej daty umowy w zestawieniu z zastrzeżeniem – szczególnie w przypadku umów zawieranych na odległość gdzie w rachubę wchodzi np. czas reakcji serwera oraz możliwość dokonywania niektórych operacji w ciągu kilku sekund. Proponowana usługa nie będzie miała wpływu na możliwość prowadzenia działań marketingowych oraz reklamowania swoich usług przez podmioty zobligowane do weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL.