Edukacja zdalna zwiększa dysproporcje w nauce?
Czy edukacja zdalna doprowadziła do większych nierówności w dostępie do nauki? Tak sugeruje raport UNESCO.
W tym tekście (3)
Nauczanie zdalne zwiększa dysproporcje?
W ostatnim raporcie UNESCO pt. „An Ed-Tech Tragedy?” wskazano, że edukacja zdalna, która stała się normą podczas pandemii koronawirusa, przyczyniła się do wzrostu nierówności w dostępie do nauki.
To wnioski, które mogą nas zaskoczyć, biorąc pod uwagę, że wiele osób spogląda na naukę online przez pryzmat nowoczesności i dostępu do technologii. Jednakże rzeczywistość jest bardziej złożona.
Badacze pracujący nad raportem jednoznacznie wskazują na to, że zbyt duże oparcie się na edukacji zdalnej podczas pandemii spowodowało zwiększenie nierówności w dostępie do niej. Nawet w krajach rozwiniętych, jak Wielka Brytania czy Stany Zjednoczone. Nie mówiąc już o państwach tzw. globalnego Południa (czyli w uproszczeniu – w krajach Trzeciego Świata), jak Kenia, nauczanie zdalnie nie było do końca skuteczne.
Nauczanie zdalne – problem?
Dlaczego nauczanie zdalne stało się źródłem nierówności? Przede wszystkim dlatego, że nie każdy uczeń miał dostęp do niezbędnych technologii. Do maja 2020 r. aż 60% nauki zdalnej opierało się na platformach internetowych.
Jednakże około pół miliarda dzieci na całym świecie nie miało dostępu do stałego połączenia internetowego w swoich domach. To poważny problem, który wykluczał ich z uczestnictwa w lekcjach online.
Ponadto, nawet jeśli uczniowie mieli dostęp do technologii, to samo nauczanie zdalne nie zawsze było skuteczne. Zadania online często były monotonne i nie zachęcały do kreatywności czy samodzielnego myślenia.
W rzeczywistości często ograniczały się do „zaliczania” materiału, aby spełnić wymogi programowe. Nie przekładało się to jednak na rzeczywistą wiedzę i przygotowanie uczniów do życia.
Warto też wskazać problem, który występował zwłaszcza w Polsce – kadra pedagogiczna (zwłaszcza ta starsza) nie była przygotowana do nauczania zdalnego. Najczęściej nie korzystano nawet z dedykowanych platform, a wszystko robiono za pośrednictwem Zooma czy Discorda. Nierzadko pojawiały się wówczas problemy techniczne czy niesforni uczniowie zakłócający lekcje.
Nauczanie zdalne może się udać, ale…
Co możemy wynieść z raport UNESCO? Nauczanie zdalne nie powinno polegać na oparciu się jedynie na platformach internetowych. Osobisty kontakt ucznia z nauczycielem jest nadal niezastąpiony, nawet w erze cyfrowej.
Technologie, takie jak sztuczna inteligencja czy czatboty, powinny być wdrażane z rozwagą, tylko jeśli przyniosą rzeczywiste korzyści uczniom.