Techniki ochrony przed wyciekami i naruszeniem danych

Czym różni się wyciek danych od naruszenia?

Nierzadko w internecie możemy przeczytać o wyciekach i naruszeniach danych różnych firm. Niekiedy pojęć tych używa się naprzemiennie, jakby były synonimami. Jednak w rzeczywistości tak nie jest. Wyciek danych to przypadkowe ujawnienie poufnych informacji – najczęściej ze względu na zewnętrzne czynniki, jak np. luka w zabezpieczeniach.

Z kolei naruszenie danych jest skutkiem zaplanowanego cyberataku, np. poprzez phishing. Wymaga to od strony cyberprzestępców dość aktywnego działania. Oba te zjawiska są jednak naprawdę niebezpieczne dla organizacji, a w niektórych przypadkach mogą prowadzić nawet do trwałej utraty danych.

Co powoduje wycieki i naruszenia danych?

W kontekście naruszeń i wycieków mówimy o:

• Cyberatakach – cyberprzestępcy za pomocą oprogramowań typu ransomware albo ataków socjotechnicznych doprowadzają, że np. pracownicy lub właściciele firmy sami niejako powodują wyciek danych lub umożliwiają ich naruszenie;
  
• Złośliwych insiderach – tak określa się pracowników lub zaufane trzecie osoby, które wykorzystując dostęp do systemów IT, wykradają lub ujawniają dane. Mogą to robić np. z pobudek finansowych albo chcąc zaszkodzić wizerunkowi firmy;
  
• Lukach w zabezpieczeniach – niekiedy “dziurawe” systemy IT lub urządzenia (np. IoT) mogą być powodem wycieku lub naruszenia danych.
  

Jak chronić się przed wyciekiem i naruszeniem?

Często korzystamy z usług zewnętrznych firm, które mogą mieć dostęp do naszych danych. Ważne jest, aby ocenić ich poziom bezpieczeństwa i upewnić się, że stosują odpowiednie procedury ochrony danych. Regularne oceny ryzyka i zgodności z normami bezpieczeństwa są tutaj kluczowe.

Przed podjęciem się współpracy z firmą trzecią, która w jakikolwiek sposób będzie zarządzać bezpieczeństwem lub przetwarzaniem danych – warto wykonać dogłębny audyt. Pozwoli to na zweryfikowanie, czy przedsiębiorstwo jest odpowiednio przygotowane do ew. wycieków lub naruszeń. Warto też prześledzić prasę branżową, czy w przeszłości ów firma miała jakieś problemy w kontekście ochrony danych.

Istotne jest również zabezpieczanie urządzeń i oprogramowań np. poprzez systemy kontroli dostępów. Silne hasła to jedno, ale kluczowe są też uwierzytelniania wieloskładnikowe, np. biometria, specjalne klucze USB, a także systemy, które weryfikują kto obecnie jest podłączony do naszej sieci lub korzysta z danego urządzenia. Albo w ogóle np. do jakich dysków chmurze ma dostęp.

Należy też zadbać o to, jak dane dostępowe są przechowywane. Mniej wyedukowane osoby w kontekście cyberbezpieczeństwa, mogą mieć tendencje do przechowywania ich byle gdzie, zamiast korzystania np. z menedżerów haseł – najlepiej lokalnych, a nie chmurowych. Ważne też, aby regularnie wymuszać zmiany danych dostępowych.

Zabezpieczanie i szyfrowanie danych

Punkty końcowe, takie jak komputery czy urządzenia mobilne, są często celem ataków. Ważne jest, aby zabezpieczyć je poprzez odpowiednie oprogramowanie antywirusowe, firewalle czy VPNy. Edukacja pracowników w zakresie rozpoznawania prób socjotechniki i phishingu jest tu również kluczowa.

Szyfrowanie danych także jest jednym z najskuteczniejszych sposobów ochrony przed wyciekami. Nawet jeśli dane zostaną skradzione, bez klucza deszyfrującego będą dla złodzieja bezużyteczne. Na rynku jest już wiele dostawców, którzy oferują tego typu rozwiązania.

Pomocne w kontekście zabezpieczania się przed wyciekiem danych są również testy penetracyjne (pentesty), dzięki którym regularnie ocenimy na ile nasza organizacja skutecznie zabezpiecza się przed cyberprzestępcami.