Sektory odnawialnych źródeł energii na celowniku hakerów. 10 kluczowych zagrożeń

Przyszłość OZE

Przewiduje się, że do roku 2050 globalne sieci energetyczne będą w 70% oparte na energii odnawialnej, czerpanej między innymi z promieniowania słonecznego, siły wiatru czy ruchów morskich.

- Te źródła energii są zazwyczaj rozproszone geograficznie, często zarządzane i obsługiwane za pomocą niewystarczająco efektywnych zabezpieczeń, które bezpośrednio łączą się z infrastrukturą krajowych sieci elektroenergetycznych. To wszystko przekłada się na wiele potencjalnych płaszczyzn ataków – mówi Michał Zalewski, inżynier w firmie Barracuda Networks, która jest producentem rozwiązań z obszaru bezpieczeństwa IT.

Od identyfikacji zagrożeń do budowy odporności

Aby zapewnić niezawodność cyfrowych systemów bazujących na odnawialnych źródłach energii, należy zidentyfikować potencjalne zagrożenia. Wśród nich znajdują się:

1. Słabości w kodzie oraz błędne konfiguracje systemów. Rosnące zapotrzebowanie na energię odnawialną prowadzi do szybkiego rozwijania i wdrażania nowych technologii. Dostawcy tych rozwiązań są specjalistami w dziedzinie elektrotechniki, ale mogą nie zwracać wystarczającej uwagi na kwestie bezpieczeństwa. Ryzyko staje się większe, gdy oprogramowanie nie jest systematycznie aktualizowane.
2. Niewłaściwie zabezpieczone interfejsy API. Aplikacje bazujące na API, które umożliwiają wymianę informacji z innymi systemami, w tym z oprogramowaniem stron trzecich, mogą stanowić potencjalne zagrożenie. Kluczowe jest stosowanie odpowiednich zabezpieczeń oraz firewalli, aby uniknąć nieautoryzowanego dostępu czy kradzieży danych.
3. Systemy monitorowania i analizy. Oprogramowanie kontrolne, takie jak SCADA, jest głównym celem dla hakerów. Umożliwiają im one kontrolę nad całą siecią, manipulację danymi czy wydawanie poleceń. Systemy integrujące dane z różnych źródeł również mogą być narażone na ataki. - Skuteczne metody uwierzytelniania, w tym przynajmniej uwierzytelnianie wieloskładnikowe, a najlepiej dostęp oparty na podejściu Zero Trust, w połączeniu z ograniczonymi prawami dostępu, są dziś kluczowe. Dzięki nim organizacja ma pewność, że tylko osoby z odpowiednimi uprawnieniami mogą dostać się do systemu – podkreśla Michał Zalewski.
4. Automatyzacja. Systemy oparte na odnawialnych źródłach energii są coraz bardziej zautomatyzowane, co może prowadzić do niedostatecznego monitorowania i wykrywania nieprawidłowości.
5. Zdalne zarządzanie. Ze względu na rozproszenie źródeł energii odnawialnej, niezbędny jest zdalny dostęp, co może stanowić potencjalne zagrożenie, jeśli nie jest odpowiednio zabezpieczony.
6. Lokalizacja fizyczna. Miejsce instalacji może wpływać na czas reakcji w przypadku awarii. Dostęp do niektórych miejsc, takich jak morskie farmy wiatrowe, może być trudny i kosztowny.
7. Transmisja danych. Wszelkie informacje przesyłane przez sieć powinny być monitorowane i szyfrowane, aby uniknąć potencjalnych ataków.
8. Połączenie z siecią. W przeciwieństwie do tradycyjnych elektrowni, źródła odnawialnej energii są często podłączone do internetu, co zwiększa ryzyko ataków.
9. Przestarzała infrastruktura energetyczna. W wielu krajach sieci energetyczne są stare i trudne do zaktualizowania, co stanowi dodatkowe wyzwanie w zakresie bezpieczeństwa.
10. Brak jednolitych standardów i koordynacji. Aby zapewnić trwałe bezpieczeństwo, konieczne jest wprowadzenie odpowiednich regulacji i standardów,  takich jak NIS 2 w Europie, które zagwarantują silne standardy dla instalacji odnawialnych źródeł energii, niezależnie od ich skali. Ponadto, technologia stosowana w branży OZE szybko się rozwija, a łańcuchy dostaw są złożone, co może prowadzić do niejasności w kwestii odpowiedzialności za bezpieczeństwo. Model współodpowiedzialności stosowany wobec dostawców usług chmurowych może być dobrym rozwiązaniem także w tym przypadku.

Zabezpieczenia dla przyszłości

W pewnym sensie systemy oparte na odnawialnych źródłach energii działają podobnie jak inne urządzenia IoT. Aby zapewnić ich trwałość i bezpieczeństwo, konieczne jest wdrożenie odpowiednich rozwiązań już na początkowym etapie projektu i dbanie o ich aktualność w miarę rozwoju technologii.

- Zabezpieczanie złożonego środowiska nie musi być skomplikowane. Warto rozważyć zastosowanie rozwiązań SASE (Secure Access Service Edge), które zapewniają bezpieczne połączenie użytkowników, urządzeń i aplikacji, niezależnie od tego, gdzie się znajdują. Dodając do tego segmentację sieci i edukację użytkowników, można stworzyć solidne podstawy dla cyberodporności, nie tylko po to, by zapobiegać atakom, ale także by ograniczyć skutki incydentów, jeśli do nich dojdzie – podsumowuje Michał Zalewski.