Kto odpowiada za BHP w zakładzie pracy?

Co mówi Kodeks pracy?

Kwestie dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy reguluje Kodeks pracy, a dokładnie artykuł 15, który mówi o tym, że to pracodawca odpowiada za BHP w zakładzie pracy. Co więcej, w artykule 207 czytamy, że ustawodawca nie tylko określa pracodawcę jako osobę odpowiedzialną za stan BHP w danym zakładzie pracy, ale jednocześnie utrzymuje zakres odpowiedzialności bez względu na obowiązki pracowników oraz przeniesienie zadań służby BHP na specjalistów spoza firmy.

„Art. 207. K.p.: Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy, o których mowa w art. 237(11) § 2”.

Warunki pracy i zgodność z przepisami BHP kontroluje Państwowa Inspekcja Pracy. Jeśli inspektor wykryje uchybienia, konieczne jest usunięcie niezgodności, a w niektórych przypadkach PIP może nałożyć na pracodawcę karę grzywny.

Podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie BHP

Kodeks pracy głosi, że obowiązkiem pracodawcy jest ochrona zdrowia i życia swoich pracowników, poprzez zagwarantowanie im bezpiecznych i higienicznych stanowisk pracy, wykorzystując osiągnięcia cywilizacji. Dlatego do podstawowych obowiązków pracodawcy w zakresie BHP należy:

• organizacja pracy w bezpiecznych i higienicznych warunkach,
• obligowanie do przestrzegania w przedsiębiorstwie przepisów Kodeksu pracy oraz zasad BHP,
• usuwanie usterek i awarii,
• spełnianie potrzeb pracowników w zakresie BHP oraz udoskonalanie obecnego systemu ochrony zdrowia i życia pracowników oraz ciągłe poprawianie warunków na stanowiskach pracy,
• zwracanie szczególnie uwagi na ochronę zdrowia pracownic ciężarnych i karmiących piersią, pracowników niepełnosprawnych oraz pracowników młodocianych,
• wykonywanie rozkazów i nakazów organów kontrolnych oraz nadzorczych, dotyczących kwestii higieny i bezpieczeństwa pracy,
• wykonywanie nakazów społecznego inspektora pracy,
• poinformowanie pracowników o zagrożeniach związanych z pracą na danym stanowisku,
• poinformowanie pracowników o zasadach postępowania w razie awarii lub niebezpiecznych usterek.

Podstawowe obowiązku pracownika w zakresie BHP

Zgodnie z art. 211 Kodeksu pracy przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym obowiązkiem pracownika. Obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieniczny pracy zostały unormowane w art. 100, a następnie rozwinięte w art. 211 Kodeksu pracy. W odniesieniu do zasad BHP główny obowiązek pracownika to przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 211 kp). Oznacza to m.in.:

• konieczność przyswojenia przepisów BHP;
• wykonywanie pracy w sposób zgodny z zasadami BHP;
• dbanie o należyty stan środowiska pracy;
• poddawanie się badaniom lekarskim (wstępnym, okresowym, kontrolnym).

W sytuacji, kiedy pracodawca tworzy stanowiska dla osób kierujących pracownikami, to wraz z częścią władzy, którą im przekazuje, otrzymują oni część odpowiedzialności.  Zgodnie z przepisami prawa osoba kierująca pracownikami jest zobowiązana do znajomości przepisów o ochronie pracy oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (zgodnie z art. 207 par. 3 kodeksu pracy. Co oznacza, że Kierownik zmianowy odpowiada za swoją zmianę, a lider obszaru już tylko za obszar, ale, każda władza, niezależnie od skali, wiąże się z odpowiedzialnością za bezpieczeństwo ludzi ze swojego obszaru. Co jednak nie zmienia faktu, iż pracodawca odpowiada za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w całym zakładzie pracy.